Norðurljósin: hvernig er best að sjá þau

Fyrir marga er von um norðurljós næg ástæða til að fara út úr bænum á veturna. Þau eru duttlungafull og hverful, en að sjá þau dansa um himininn er upplifun sem lifir lengi í minningunni. Hér förum við yfir hvað þarf að ganga upp til að þú sjáir norðurljósin og hvernig best er að bera sig að á meðan þú gistir á Black Sand Hotel.

Árstíminn

Norðurljósin eru í lofthjúpnum allt árið. Af hverju er þá talað um sérstakt norðurljósatímabil? Svarið er einfalt: birtan, eða öllu heldur skortur á myrkri. Norðurljósin geta verið í fullum gangi á júlíkvöldi, en þá er svo bjart að þú sérð ekkert.

Þetta breytist undir lok ágúst. Þegar kvöldin dimma verður himinninn nógu dökkur til að grænir, fjólubláir og rauðir borðar, bogar og tjöld fái notið sín. Í upphafi og lok tímabilsins eru dimmu stundirnar þó fáar, og undir lok apríl er orðið of bjart á ný.

Þá er glugginn til að sjá norðurljósin þrengri. Í desember er hins vegar myrkur í nærri 20 klukkustundir á sólarhring og þá getur þú séð norðurljósin án þess að vaka fram á nótt. Tölfræðilega sjást þau þó oftast í kringum jafndægur á vori og hausti, í mars og september, svo þá eru líkurnar mestar.

Virkni sólar

Þegar árstíminn er réttur þurfa fleiri þættir að ganga upp. Sá mikilvægasti er virkni sólar, sem er ekki jöfn yfir árið. Hún er jafn óútreiknanleg og íslenska veðrið, sem við komum að hér á eftir, og því er gott að gera ráð fyrir að þau láti kannski ekki sjá sig.

Þannig er það alls staðar, ekki bara á Íslandi. En kosturinn við vetrarferð á Suðurland er að hér er svo margt annað að njóta að ferðin verður eftirminnileg þótt norðurljósin láti á sér standa.

Fylgstu með norðurljósaspá Veðurstofu Íslands, sem sýnir Kp-gildið fyrir næstu daga. Sá mælikvarði er ekki óskeikull, en því hærri sem talan er á skalanum 0 til 9, þeim mun betri geta líkurnar verið. Það er líka gott að fylgjast með norðurljósaáhugafólki á samfélagsmiðlum, og smáforrit sem sýna virknina á korti og skrá norðurljósasjónir í rauntíma hjálpa til.

Veðurspáin

Þú þarft líka heiðan himin. Lágskýjað og þétt skýjahula reynir á þolinmæðina, en vindurinn getur feykt skýjunum burt á skammri stundu og staðan getur gjörbreyst á örfáum klukkustundum. Stundum dugar lítil rifa af heiðum himni.

Skoðaðu því vel skýjahulukortið á vef Veðurstofunnar. Þar sem glufur eru í skýjunum áttu möguleika á að sjá norðurljósin, svo framarlega sem aðrar aðstæður eru réttar. Ef þú ert á bíl getur þú elt heiðríkjuna, eins og skipulagðar norðurljósaferðir gera.

Rétt stefna

Þú þarft líka að horfa í rétta átt. Norðurljósakraginn liggur yfir norðurheimskautssvæðinu, svo það er í norður sem þú átt að horfa. Veldu stað þar sem þú hefur óhindraða sýn til norðurs.

Þar sem erfitt getur verið að finna góðan stað í myrkri er gott að líta í kringum sig í dagsbirtu. Finndu staði með góðum bílastæðum og löglegu aðgengi, svo þú þurfir ekki að fálma þig áfram eftir ójöfnum slóðum um kvöldið.

Þú þarft líka að vera fjarri ljósmengun, sem dregur úr litunum og gerir erfiðara að sjá hvað gerist á himninum. Kyrrlátur staður úti á landi, fjarri ljósum borgarinnar, er góð hugmynd, og Black Sand Hotel er tilvalinn upphafspunktur fyrir norðurljósaleitina.

Berum augum eða gegnum myndavél

Einn algengasti misskilningurinn um norðurljósin snýr að litunum. Myndir á samfélagsmiðlum og í auglýsingum hafa oft farið í gegnum mikla eftirvinnslu og gefa ekki rétta mynd af því hvernig himinninn leit út í raun.

Vertu með raunhæfar væntingar. Á meðan virknin er að byggjast upp getur verið erfitt að greina norðurljósin með berum augum og í fyrstu sérðu ef til vill aðeins gráleita borða eða boga. Það er algengt á meðan augun venjast myrkrinu.

Gott ráð er að beina myndavélinni eða símanum upp í himininn og horfa á skjáinn. Þannig sérðu betur hvort um skýjaslæður er að ræða eða hvort norðurljósin eru komin. Þegar það er ljóst getur þú komið þér vel fyrir og notið sýningarinnar, og sett upp þrífótinn ef þú vilt ná góðri mynd.

Byrjaðu leitina strax fyrsta kvöldið

Ef þú gistir nokkrar nætur á Black Sand Hotel getur verið freistandi að geyma norðurljósaleitina. En fyrsta kvöldið gæti einmitt reynst það eina sem þau láta sjá sig, og það væri leitt að fara heim með eftirsjá í stað norðurljósamynda.

Skoðaðu spárnar og ef útlitið er gott skaltu grípa tækifærið, fara út og skima himininn. Þreytan hverfur um leið og ljósin byrja að dansa. Og ef nóttin verður löng getur þú alltaf sofið út í einu af þægilegu rúmunum á Black Sand Hotel.