Við hverju má búast af veðrinu á Suðurlandi?

Ertu að skipuleggja ferð um Suðurland? Suðurströndin er fræg fyrir svartar sandstrendur, mikla jökla og tignarlega fossa, en á ferðinni er eitt sem skiptir miklu máli: veðrið. Það er breytilegt og óútreiknanlegt, og stundum er sagt að hægt sé að upplifa allar fjórar árstíðirnar á einum eftirmiðdegi.

Það borgar sig að búa sig vel undir veðrið, því það ræður ferðaáætluninni, hversu notalegt er að skoða sig um og síðast en ekki síst örygginu. Hér er hagnýtt yfirlit yfir veðurfarið á Suðurlandi, frá hvössum vindum til mikilla sveiflna í dagsbirtu.

Veðurfar og hitastig á Suðurlandi

Eins og áður sagði einkennist veðrið á Suðurlandi af því hversu óútreiknanlegt það er. Hér mætast hlýir hafstraumar úr suðri og kalt, þurrt heimskautaloft. Þess vegna eru vetur mildari en margir myndu ætla og langvarandi frosthörkur eru sjaldgæfar við ströndina.

Á móti kemur mikil úrkoma og snöggar breytingar. Hitinn á láglendi er yfirleitt í kringum frostmark á veturna (0°C til 3°C) og 10°C til 15°C á sumrin. Það er vindasamt allt árið og oft rakt, svo gera má ráð fyrir að kaldara sé en mælirinn sýnir.

Máttur vindsins

Vindurinn á skilið sérstaka viðvörun. Á opinni strandlengjunni og undir jöklunum geta hviður orðið mjög öflugar og jafnvel hættulegar. Hvassviðri getur hreinlega rifið bílhurðir af hjörunum ef þær eru opnaðar óvarlega, og vindkælingin eykur hættu á ofkælingu jafnvel þótt hitinn virðist mildur.

Áður en lagt er af stað er mikilvægt að fylgjast með veðurviðvörunum. Skoðaðu vedur.is fyrir veðurspá og road.is fyrir færð á vegum.

Veðrið á Suðurlandi á sumrin (júní til ágúst)

• Hitastig: 10°C til 15°C

• Birtutími: 18 til 21 klst.

Sumarið er tími miðnætursólarinnar og vinsælasti ferðatíminn. Þá er hlýjast, þótt vindurinn láti oft líða kaldara, og skúrir eru algengar, svo sólskin og súld skiptast snöggt á.

Það besta við sumarið er birtan. Í kringum sumarsólstöður er bjart í allt að 21 klukkustund, svo hægt er að skoða sig um langt fram á kvöld. Þetta er alla jafna rólegasta árstíðin í veðrinu. Vinsælt er að fara í lengri ferðir (þegar hálendisvegirnir opnast), hvalaskoðun og jöklagöngur, og það er líka yndislegur tími til að fara um Gullna hringinn og suðurströndina í rólegheitum.

Veðrið á Suðurlandi á haustin (september til október)

• Hitastig: 5°C til 10°C

• Birtutími: 9 til 14 klst.

  Haustið einkennist af lækkandi hita og myrkrinu sem snýr aftur. Þá eykst úrkoman og september er oft með vætusömustu mánuðum ársins. Dagarnir styttast hratt, en lengri nætur færa líka nokkuð gott með sér: norðurljósin.

  Á þessum árstíma er gott jafnvægi: færri ferðamenn, falleg haustlitadýrð og góðar líkur á norðurljósum. Jöklagöngur eru áfram frábær kostur. Gerðu ráð fyrir hvössum vindi og reglulegri rigningu.

  

  Veðrið á Suðurlandi á veturna (nóvember til mars)

  • Hitastig:: -2°C til 3°C

  • Birtutími: 4 til 8 klst.

    Veturinn býður bæði mestu áskoranirnar og mestu umbunina. Kalt er í veðri og hitinn nálægt frostmarki. Í kringum vetrarsólstöður er aðeins bjart í fjórar til fimm klukkustundir, en ljósaskiptin eru löng og oft með mjúkum, gylltum bjarma sem varir klukkustundum saman.

    Þá er veðrið líka hvað verst. Stormar eru tíðari, með snjókomu, slyddu og hvassviðri sem dregur verulega úr skyggni. Vegum er oft lokað og aðstæður geta breyst úr viðráðanlegum í hættulegar á örfáum mínútum. Fylgstu vel með færð og láttu öryggið alltaf ganga fyrir.

    Á veturna er hægt að fara í íshellaferðir með leiðsögn og jeppaferðir um snævi þakið landslag. Og þetta er besti tíminn til að sjá norðurljósin á Suðurlandi. Til að auka líkurnar er gott að gista utan þéttbýlis, til dæmis á Black Sand Hotel, sem er vel staðsett fyrir norðurljósin.

    

    Veðrið á Suðurlandi á vorin (apríl til maí)

    • Hitastig: 0°C til 10°C

    • Birtutími: 13 til 18 klst.

      Vorið á Suðurlandi er tími breytinga. Hitinn hækkar jafnt og þétt, snjórinn hverfur og dagarnir lengjast hratt. Fyrir fuglaáhugafólk er vorið líka tíminn þegar lundinn snýr aftur í björgin við ströndina.

      Þótt enn geti snjóað og hvesst (einkum í apríl) eru færri ferðamenn á vorin og dagarnir mun lengri. Þegar vetrarveðrinu slotar hefst hvalaskoðun á ný, og fossarnir eru sérlega vatnsmiklir af leysingavatni.

      

      Gott að vita fyrir ferðalag um Suðurland

      Lykillinn að vel heppnaðri ferð er undirbúningur, því veðrið á Suðurlandi krefst virðingar. Þessi ráð hjálpa þér að ferðast örugglega og njóta svæðisins.

      Öryggis-, vega- og veðurráð fyrir Suðurland

      • Berðu virðingu fyrir öldunum: Snúðu aldrei baki í hafið, sérstaklega í Reynisfjöru og á öðrum svörtum ströndum. Ólögin eru kraftmikil, óútreiknanleg og geta verið banvæn. Haltu þig vel fyrir ofan blauta sandinn.

      • Skoðaðu veðurspána oft: Treystu fyrst og fremst Veðurstofu Íslands á vedur.is, sem gefur út áreiðanlegar veðurspár og litakóðaðar viðvaranir (gular, appelsínugular og rauðar).

      • Fylgstu með færð á vegum: Skoðaðu road.is fyrir hverja ferð. Þar er kort sem sýnir lokanir og hálku í rauntíma.

      • Keyrðu alltaf með ökuljósin kveikt: Samkvæmt lögum eiga ökuljós alltaf að loga, jafnt á nóttu sem degi. Það skiptir miklu í lítilli birtu og síbreytilegu veðri.

      • Varaðu þig á hvassviðri: Vertu vel á varðbergi gagnvart vindinum, sérstaklega nálægt ströndinni. Haltu fast í bílhurðina þegar þú opnar hana og stoppaðu aldrei í vegkantinum.

      • Stoppaðu aldrei á veginum: Leggðu aðeins á merktum útsýnisstöðum. Það er stórhættulegt og ólöglegt að stoppa á þjóðveginum, jafnvel bara til að taka mynd.

      • Haltu þig á merktum leiðum: Farðu aldrei á jökul án leiðsögumanns og gakktu ekki utan merktra stíga, sérstaklega nálægt björgum og hverasvæðum, því undirlagið getur verið ótraust.

        Hverju á að klæðast á Suðurlandi?

        Lykillinn er þriggja laga reglan, sem gerir þér kleift að bregðast strax við breyttu veðri, hvort sem það er sól, rigning, vindur eða snjór.

        • Innsta lag (rakadrægt): Ullarnærföt úr merínóull eða gerviefni, að ofan og neðan. Slepptu bómull, hún heldur í rakann og þér verður kalt.

        • Miðlag (einangrun): Flís, dúnn eða þykk ullarpeysa, til dæmis lopapeysa, sem heldur hitanum inni. Þetta er aðalhitagjafinn.

        • Ysta lag (vörn): Vandaður jakki og buxur sem eru alveg vind- og vatnsheld eru nauðsyn í vindi og rigningu við ströndina.

        • Skóbúnaður: Traustir, vatnsheldir gönguskór með góðu gripi eru nauðsyn í hálku. Á veturna er gott að hafa með sér brodda.

        • Fylgihlutir: Ullarsokkar, hlý húfa sem hylur eyrun, fóðraðir hanskar og sólgleraugu.

          Black Sand Hotel: griðastaður allan ársins hring

          Frá endalausri sumarbirtu til dimmra vetrarstorma: í síbreytilegu veðri skiptir notaleg bækistöð miklu. Black Sand Hotel í Ölfusi er hlýlegt skjól undan veðri og vindum.

          Herbergin eru í skandinavískum stíl, þægileg og látlaus, hlý andstæða við hrjúfa náttúruna úti fyrir. Góð rúm og vönduð rúmföt tryggja góðan nætursvefn fyrir næsta dag. Úr herbergjunum er víðáttumikið útsýni og á heiðskírum vetrarkvöldum má jafnvel sjá norðurljósin.

          Á staðnum býður veitingastaðurinn ÓMUR upp á norræna matargerð, svo þú getur notið góðs kvöldverðar án þess að fara aftur út í veðrið. Black Sand Hotel er kyrrlát og góð bækistöð til að skoða villta fegurð Suðurlands.

          

          Algengar spurningar um veðrið á Suðurlandi

          Hvernig er veðurfarið sunnanlands?

          Á Suðurlandi er milt úthafsloftslag, mótað af hlýjum hafstraumum. Þar er oft hvasst og veðrið breytist hratt.

          Er hlýrra fyrir norðan eða sunnan?

          Veðrið á Suðurlandi er alla jafna hlýrra, votara og vindasamara en fyrir norðan, enda liggur svæðið opið fyrir lægðum af Atlantshafi.

          Hvar er hlýjast á Íslandi?

          Nokkur af hlýjustu svæðum landsins miðað við ársmeðalhita eru við suðurströndina og á Suðvesturlandi. Tvö þeirra eru Vík í Mýrdal og Vestmannaeyjar.

          Í hvaða mánuði er veðrið verst á Íslandi?

          Desember og janúar eru almennt taldir erfiðustu mánuðirnir, með minnstu dagsbirtuna, tíða storma og erfiða færð.

          Hver er kaldasti mánuðurinn á Íslandi?

          Janúar er yfirleitt kaldasti mánuður ársins, með meðalhita á Suðurlandi í kringum 0°C til 1°C.